Page 93 - Demo
P. 93
M%u00ebsymja e Bastij%u00ebs, 1789. Piktur%u00eb e Zh.P. Huelit2nga p%u00ebrfaq%u00ebsues t%u00eb klerit, fisnik%u00ebris%u00eb dhe shtres%u00ebs s%u00eb tret%u00eb, ku hynin gjith%u00eb t%u00eb tjer%u00ebt. Mbledhja e k%u00ebtij institucioni do t%u00eb krijonte tribun%u00ebn politike ku do t%u00eb nisnin veprimtarit%u00eb q%u00eb do t%u00eb %u00e7onin n%u00eb p%u00ebrmbysjen e monarkis%u00eb absolute. Shtresa e tret%u00eb u vet%u00ebshpall %u201cAsamble Komb%u00ebtare%u201d dhe u angazhua n%u00eb p%u00ebrgatitjen e nj%u00eb kushtetute. Ky veprim ishte akti i par%u00eb revolucionar, pasi ai i dha pushtet nj%u00eb organi pa autoritet ligjor. N%u00eb p%u00ebrplasjet q%u00eb po lindnin mes fisnik%u00ebve dhe jofisnik%u00ebve, mbreti i Franc%u00ebs zgjodhi mb%u00ebshtetjen e t%u00eb par%u00ebve. Ai u mundua t%u00eb shp%u00ebrndante P%u00ebrfaq%u00ebsit%u00eb e P%u00ebrgjithshme me an%u00eb t%u00eb forc%u00ebs ushtarake, por nuk ia doli mban%u00eb. Revolucioni n%u00eb Franc%u00eb kaloi pushtetin nga qeveria e deriat%u00ebhershme mbret%u00ebrore tek Asambleja Komb%u00ebtare. M%u00eb 14 korrik 1789, turmat e vetarmatosura u grumbulluan p%u00ebrpara k%u00ebshtjell%u00ebs s%u00eb Bastij%u00ebs, t%u00eb nd%u00ebrtuar n%u00eb mesjet%u00eb p%u00ebr t%u00eb mbajtur qytetin t%u00eb n%u00ebnshtruar. Marrja e saj sh%u00ebnoi nj%u00eb kthes%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme, duke e shtyr%u00eb mbretin t%u00eb pranonte situat%u00ebn e re pariziane. Reformat e Asambles%u00eb Komb%u00ebtareAsambleja nd%u00ebrmori nj%u00eb aktivitet t%u00eb ethsh%u00ebm legjislativ, shnd%u00ebrrues t%u00eb sistemit politik francez. Nd%u00ebr t%u00eb tjera: a) U shfuqizua feudalizmi, pronat dhe titujt e fisnik%u00ebris%u00eb u eliminuan. b) U shfuqizuan privilegjet e %u00e7do natyre. Deklarata e t%u00eb Drejtave t%u00eb Njeriut dhe t%u00eb Qytetarit (%u201cNjer%u00ebzit lindin dhe vdesin me t%u00eb drejta t%u00eb barabarta%u201d) parashtroi parimet e shtetit t%u00eb ri: mbizot%u00ebrimi i ligjit, barazia e qytetar%u00ebve para ligjit dhe sovraniteti kolektiv i popullit.c) Ministrit%u00eb e vjetra dhe zyrat qeveritare, taksat e vjetra, qindra norma juridike krahinore, tatimet e brendshme, provincat dhe bashkit%u00eb e vjetra u eliminuan. Ndarja e nd%u00ebrlikuar e territorit n%u00eb qeveri dhe provinca u z%u00ebvend%u00ebsua nga nj%u00eb sistem ndarjesh, i nj%u00ebjt%u00eb p%u00ebr t%u00eb gjitha krahinat e Franc%u00ebs. d) U miratua Kushtetuta Civile e Klerit, q%u00eb e vendosi Kish%u00ebn Katolike n%u00ebn kontrollin shtet%u00ebror. Veprimtaria e Asambles%u00eb Kushtetuese u kuror%u00ebzua me miratimin e kushtetut%u00ebs, n%u00eb vitin 1791. Sipas saj, pushteti sovran i kombit ushtrohej nga nj%u00eb asamble e zgjedhur nj%u00ebdhom%u00ebshe, e quajtur Asambleja Legjislative. Mbretit i lihej vet%u00ebm nj%u00eb pushtet i vetos s%u00eb p%u00ebrkohshme pezulluese, mbi ligjet e votuara nga Asambleja. Faza e dyt%u00eb e Revolucionit Mb%u00ebshtet%u00ebsit e Revolucionit u organizuan n%u00eb rrethe, nd%u00ebr t%u00eb cil%u00ebt m%u00eb i r%u00ebnd%u00ebsishmi ishte %u201cShoq%u00ebria e miqve t%u00eb Kushtetut%u00ebs%u201d (ose %u201cKlubi i 91

